Your basket (0 items) | view basket
Bookmark and Share
 
Holland Park Press

Column: De dichter en de dader

23 October 2009 View the English version
by Arnold Jansen op de Haar

Radovan Karadzic heeft geprobeerd mij te vermoorden. Niet hijzelf natuurlijk, maar zijn troepen.
 
In 1994 kwam het vliegveld van Tuzla, waar ik commandant was van een VN-eenheid, een aantal keren hevig onder vuur te liggen. Het omliggende gebied, met een moslimbevolking, werd overigens elke dag beschoten.

Maandag zou voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag het proces tegen Karadzic beginnen. Maar de Bosnisch-Servische ex-president wil meer tijd om het proces voor te bereiden. Ik vind dat het hoog tijd wordt om hem te veroordelen.

Mijn vriend W. is zelf rechter en ‘iets hoogs bij de Europese liberalen.’
Kort geleden was hij nog in Servië geweest. ‘Daar zijn hele goede ontwikkelingen gaande,’ zei W.
 
‘Maar ze kunnen nog niet bij de Europese Unie,’ wierp ik tegen. ‘Niet voordat Karadzic is veroordeeld en generaal Mladic is gepakt.’
 
W. vindt dat Servië bij Europa hoort. ‘Juist daarom,’ zei ik. ‘Met steun van de Serviërs is midden in Europa de grootste oorlogsmisdaad gepleegd van na de Tweede Wereldoorlog.’
 
Daar zat wel iets in, vond W., maar toch, ‘hoe lang kun je Servië buiten de Europese Unie laten?’
 
Kort daarvoor zat ik in de kroeg te wachten op de komst van W. Er schoof een jongen bij mij aan tafel. Hij was pezig, had ingevallen wangen, een brede kaak en droeg een zwarte zonnebril. Mogelijk was het een junk.
 
‘Ik ben airborne,’ zei hij plompverloren. ‘Ik ook,’ zei ik naar waarheid. Ik ben tenslotte rode baret en tevens grenadier-officier geweest.
 
Zijn airborneverleden bleek te bestaan uit het tot drie keer lopen van de airbornemars van Oosterbeek. Hij schoof steeds dichterbij en verspreidde een sterke dranklucht.
 
‘Jaag je ook?’ vroeg hij nu en hij wees op mijn groene sjaal. Gelukkig kwam W. me redden.

Vrijwel niemand gelooft me als ik zeg dat ik ooit in het leger heb gezeten.
Ik ben klein, kaal, gezet en draag een bril.

Meestal vertel ik vrolijke verhalen over mijn tijd in het leger. Dat ik vijf keer op Pinsjesdag voor de Gouden Koets heb gelopen of dat ik ooit een week commandant van ‘de kleine paleiswacht’ op Noordeinde ben geweest. Stelt u zich Elton John voor. En dan met berenmuts.

‘Mocht je de majesteit tegenkomen, dan is het niet de bedoeling dat je haar groet,’ werd mij op het hart gedrukt. De eerste keer dat ik haar tegenkwam zei ik dus vriendelijk: ‘Goedemorgen majesteit.’ De majesteit knikte vriendelijk terug.

De communicatiemiddelen waren sterk verouderd. We beschikten slechts over loodzware portofoons. Die plaatsten we in de berenmutsen. Zo kon ik van achter een paleisraam mijn wacht exact tegelijk laten bewegen.
 
‘Goh,’ zeiden de mensen achter de hekken, ‘we wisten niet dat onze militairen zo goed konden exerceren.’ Maar het was voor de toeschouwers tamelijk vreemd dat er geluid uit de berenmutsen kwam.

Soms zei ik door de portofoon: ‘Daar heb je weer een bus met toeristen. Ik kom even naar buiten.’ En dan toog ik met getrokken sabel naar het voorplein en voerde daar enige spectaculaire bewegingen uit.

En op een dag zat ik met 212 man op het vliegveld van Tuzla. Vlakbij het front. De granaten kwamen van ‘Sugar Hill’, een steunpunt vanwaar de Bosnische Serviërs goed zicht hadden op de vliegbasis.

Wonderwel keerde ik met mijn eenheid heelhuids terug naar Nederland. En een halfjaar later verliet ik het leger om dichter te worden.

Pas in 2008 werd Karadzic opgepakt. Hij had zich jaren vermomd als dokter Dragan David Dabic. ‘Urine is een prima medicijn,’ beweerde dokter Dabic. Op een videocassette zou te zien zijn hoe hij er een liter van opdronk.

Generaal Mladic is nog altijd voortvluchtig. Tot Karadzic en Mladic beiden voor het leven zijn opgeborgen, is de oorlog niet voorbij.
 
Het is niet wat ik heb gezien./ Het is wat ik niet heb gezien./ Het is eeuwig omzien.
 
© Arnold Jansen op de Haar
 
U kent reageren op ons forum.
 
Eerdere columns:
Ontbijt met Kate
Doe het niet, Amy

Tell a friend
Back to magazine

Magazine archive

April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013

News

Announcing Holland Park Press
01 October 2009
Holland Park Press is a unique publishing initiative.
It gives contemporary Dutch writers the opportunity to be published in Dutch and English. 
Find out more

New Titles October
01 October 2009
We are very pleased to announce our new books:
  • Yugoslav Requiem by Arnold Jansen op de Haar
  • Eline Vere by Louis Couperus
  • Joegoslavisch requiem by Arnold Jansen op de Haar

Find out more

Publishing Advisor vacancy
01 October 2009
We are looking for  someone to work with the publisher on the acquisition and editing of new works in English.
Find out more

Poetry Translation Competition
01 October 2009
We are running a poetry translation competition.
Find out more