Column: Over het schrijven van een roman

Ik leg het wel eens uit aan mijn schrijfcursisten. ‘We zitten hier met zijn achten in een lokaal onder fel tl-licht. We horen het ruisen van het water in de verwarmingsbuizen.’ En dan stel ik voor dat we eerst de situatie zo objectief mogelijk opschrijven. Van de buitenkant. Dat levert saaie stukjes op.

‘Pas echt interessant wordt het als de schrijver in de hoofden van de anderen gaat,’ vervolg ik. ‘Men gaat bijvoorbeeld als schrijver in het hoofd van haar zitten…’ Ik wijs op een van de vrouwelijke cursisten. ‘En beschouwt de anderen vanuit haar gezichtspunt.’

Iedereen schrijft nu zijn stukje vanuit het perspectief van de vrouw, behalve de betreffende cursiste, en er wordt voorgelezen. ‘Ja maar zoals het nu beschreven wordt, is niet de werkelijkheid!’ werpt iemand tegen. En dan zeg ik: ‘Wel voor het personage.’

De vrouw, in wiens hoofd iedereen nu zit en die een andere naam heeft gekregen, zegt: ‘Mijn uiterlijke kenmerken kloppen als een bus, iedereen herkent me en gelukkig heb ik een andere naam gekregen… maar zo denk ik niet.’

Hier komen we op het cruciale punt van het schrijverschap. De schrijver kan iedereen laten denken en zeggen wat hij wil. En daarmee wordt de cursiste in wiens hoofd wij zitten een fictief personage.

Hiermee kan de schrijver de waarheid zeggen door erover te liegen. De kern van wat de schrijver denkt, zijn thema, zit als een laag onder het verhaal. De feiten kloppen niet maar het thema wel. Dat thema kan van alles zijn. Bijvoorbeeld ‘eenzaamheid’ of  ‘iedereen moet dood’.

Schrijven kan ook heel andere voordelen bieden. Ooit schreef ik dat de publicatie van een boek de kans vergroot op een leuke jonge vriendin. De boeken die mannen schrijven worden tenslotte vooral gelezen door vrouwen.

Welnu, het is een vermoeden. Verder is schrijven niet altijd een lolletje. Dus geef ik het aanstormende talent in mijn cursus adviezen voor het schrijven van een roman.

1. U zult perioden van depressiviteit ervaren. Iedereen zal zeggen dat u in het openbaar zo’n vrolijk type bent. In werkelijkheid ligt u vaak op bed.

2. Als u voordat u ging schrijven nog een goede baan had, zal het financieel snel bergafwaarts met u gaan. U kunt natuurlijk bruto netto gaan leven. Die grote blauwe aanslag komt toch een jaar later. De royalty’s helaas ook. En reken de verdiensten van uw arbeid nooit per uur uit. Denk in godsnaam aan punt 1!

3. Denk ook aan uw familieleden, vrienden en kennissen. Zij hadden gehoopt dat u iets ging worden in de maatschappij. U kon toch zo goed leren. En nou komen ze ook nog in uw roman voor. Bovendien, vader eet helemaal niet zo vies als in het boek. 

Magazine archive

News