Your basket (0 items) | view basket
Bookmark and Share
 
Holland Park Press

Column: De jaren nul

9 January 2010 View the English version
by Arnold Jansen op de Haar

In het Engels noemen ze het eerste decennium van het nieuwe millennium The Noughties. Nederland kent er geen woord voor. De jaren nul?

Aan het begin van de jaren nul kon ik mijn vrienden nog tellen op de vingers van één hand. Nu heb ik honderden vrienden op diverse vriendensites. Dat heeft overigens niks veranderd aan wie ik als echte vrienden beschouw.

Ik laat even koningin Beatrix aan het woord. Uit haar kersttoespraak: ‘Mensen communiceren via snelle korte boodschapjes. Onze samenleving wordt steeds individualistischer. Persoonlijke vrijheid is los komen te staan van verbondenheid met de gemeenschap.
 
Maar zonder enig wij-gevoel wordt ons bestaan leeg. Met virtuele ontmoetingen is die leegte niet te vullen; integendeel, afstanden worden juist vergroot. Het ideaal van het bevrijde individu heeft zijn eindpunt bereikt.’

Ik zelf ben meer van het standpunt: hoe individueler hoe beter. Er zijn toch altijd maar een paar mensen die van je houden. Van een ‘wij-gevoel’ krijg ik uitslag. ‘Wij’ impliceert ook ‘zij’. Daar maakt Geert Wilders, een extreem-rechtse politicus in Nederland, dankbaar gebruik van. Er is nog nooit zo veel ‘wij’ geweest als juist nu.

Waar de majesteit wel gelijk in heeft is de opkomst van het internet. Kennis is voor iedereen beschikbaar. Maar het gemeenschappelijke referentiekader is veranderd.

Laatst sprak ik een hoogopgeleide jongen. Hij was zo’n twintig jaar jonger dan ik. En ik liet de naam Thomas Rosenboom vallen. ‘Nooit van gehoord,’ zei de jongen. ‘Het is een van onze meest gelauwerde schrijvers,’ sputterde ik. De jongen keek me met stijgende verbazing aan.

Ooit was er een tijd dat iedereen met een beetje opleiding onze bekendste schrijvers kende. Maar nu is het meer, om Churchill te parafraseren: ‘Nooit werd er zo weinig geweten door zo velen.’

Wie wel bij iedereen bekend is, is Gordon. Gordon is in Nederland een stuk bekender dan Thomas Rosenboom. Gordon is een zanger, al dan niet in een glitterpak, die eigenlijk niet kan zingen: hij werd met twee andere ‘toppers’ een na laatste bij het Eurovisiesongfestival.
 
Maar Gordon werd beroemd via reality soaps. En nu zijn er serieuze praatprogramma’s die Gordon uitnodigen. Dan zit Gordon bijvoorbeeld naast een minister en praat hij mee over de vraag of onze troepen weg moeten uit Afghanistan.

Ook kun je in een gezelschap rustig zeggen: ‘Die Wietse lacht heel eng.’ Iedereen in Nederland begrijpt dan over wie ik het heb. Dit moet ik voor mensen in den vreemde misschien even uitleggen.

Wietse is een boer uit het tv-programma Boer zoekt vrouw, het meest bekeken Nederlandse tv-programma van de afgelopen jaren. Vrouwen kunnen een brief schrijven naar een boer. Die maakt dan een selectie van drie vrouwen die een week bij hem komen logeren. En uiteindelijk blijft er één over. Bij ‘het keuzemoment’ was het in Nederland stil op straat.

Die Wietse liep voortdurend rond met een grijns op zijn gezicht. De allerleukste vrouw, ene Neeltje, bleef over. Niemand die haar begreep want Wietse was een beetje eng.

Ik heb nooit veel met een wij-gevoel gehad. Althans, niet in de zin van stad of land. Maar er zijn natuurlijk wel over de hele wereld mensen die mijn passie delen voor literatuur. En voor het eerst in de geschiedenis zijn die makkelijk te bereiken, via internet.

Die contacten zijn misschien virtueel, maar de inhoud is echt. En dat is een stuk beter dan andersom: echte contacten met een virtuele inhoud. Voor je het weet zit je de hele avond over Boer zoekt vrouw te praten.

Ik denk dat ik een format voor een nieuw tv-programma ga opsturen naar de KRO, de omroep van Boer zoekt vrouw: Dichter zoekt muze. Twee vliegen in één klap. Al is het nog even de vraag hoe ik drie vrouwen in mijn flat ga onderbrengen.

© Arnold Jansen op de Haar

U kunt reageren op ons forum.
 
Eerdere columns:

Tell a friend
Back to magazine

Magazine archive

September 2014
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014

News

Slauerhoff Competition Announcement
15 January 2010
The winning entry in our Slauerhoff translation competition will be announced on the 28th of January
Find out more

Holland Park Press on twitter
14 January 2010
You can now follow us on Follow HollandParkPres on Twitter.
Find out more