Your basket (0 items) | view basket
Bookmark and Share
 
Holland Park Press

Column: Krasse knarren

9 March 2010 View the English version
by Arnold Jansen op de Haar

Op 4 maart jongstleden stapte ik het Letterkundig Museum in Den Haag binnen voor de heropening. Ik was daar omdat mijn zelfportret is opgenomen in de Nationale Schrijversgalerij. Er was vrijwel geen jonge schrijver te bekennen. Die hebben natuurlijk nog geen portret. De gemiddelde leeftijd lag rond de tachtig.
 
De Nederlandse bestsellerauteur Jan Siebelink, nog tamelijk jong (72), passeerde hevig zwetend, zijn vrouw in zijn kielzog, op zoek naar zijn eigen beeltenis. Hij leek het niet te kunnen vinden. Nou ziet hij er op dat schilderij ook een beetje jonger uit terwijl het toch pas in 2009 is geschilderd.

Siebelink heeft natuurlijk gedacht: nog snel even een portret laten maken voor het museum heropent. Hij is vastgelegd met een roze jasje, een witte sjaal en wapperende witte manen. Dientengevolge denkt men te maken te hebben met de plaatselijke kapper. Het zou heel goed werken in een advertentie met de tekst: ‘Jan Siebelink, dames- en herenkapper’.

Joost Zwagerman (46), één jaar jonger dan ik en de schrijver van het Boekenweekgeschenk voor de Boekenweek 2010, viel op door zijn jeugdigheid. Het thema voor de Boekenweek is Titaantjes – opgroeien in de letteren. Joost en ik, wij liepen daar heel erg jong te zijn.

Zwagerman sjouwde naar binnen, maakte twee rondjes langs de schilderijen, waarbij hij recht voor zich uit keek, beende weer naar buiten om de catalogus op te halen en verdween in een regenachtig Den Haag.

Ik observeerde mijn portret van de overzijde van de zaal, op veilige afstand. Ik heb het zestien jaar geleden geschilderd, voordat ik ging schrijven. Ik moest eerst nog even een oorlog gaan voeren in Bosnië en voor vertrek dacht ik: laat ik een zelfportret achterlaten, je weet maar nooit. Het is geheel in rood uitgevoerd en de beeltenis is uitgeveegd.
 
Mijn moeder zei destijds: ‘Ik vind het een beetje eng dat je dat schilderij hebt gemaakt.’

Maar ik heb het overleefd. Het is het enige schilderij in de tentoonstelling met sigarenaanslag, omdat het jarenlang boven mijn bureau gehangen heeft.

Ik bekeek de stoet schrijvers die langs schuifelde. Men liep elkaar hevig te ontwijken. Van de meeste schrijvers dacht ik: goh, leeft die nog? Sommigen leken dat zelf ook te denken. Het was op dat moment dat de woorden van Martin Amis mij te binnen schoten. ‘Het talent sterft vóór het lichaam.’ Anders gezegd: de meeste schrijvers worden slechter als ze oud worden.

Amis bepleit sowieso een euthanasiehokje op elke straathoek, waar ouderen hun leven kunnen beëindigen met ‘een martini en een medaille’. Omdat hij een ‘zilveren tsunami’ vreest die de maatschappij gaat ontwrichten.

Ondertussen stond ik zelf midden tussen zeer oude, gedecoreerde schrijvers met een glas in hun hand, een zilveren tsunami. Maar ze weigerden ter plekke te sterven.

Jan Siebelink schreef na een leven lang in de marge van het literaire circuit geleefd te hebben nog op 67-jarige leeftijd zijn meesterwerk. Laat die man er nog even van genieten. Desnoods geportretteerd als plaatselijke kapper.

Heeft leeftijd iets te maken met de vitaliteit van het werk? In februari verscheen bij uitgeverij De Bezige Bij een nieuwe poëziebloemlezing: De 21ste eeuw in driehonderd gedichten. Daarin maakt Gerrit Komrij ‘de stand op van de allernieuwste Nederlandse poëzie’. Bij zijn selectie hanteerde Komrij de leeftijdsgrens van tweeëndertig jaar.
 
Dan zou geen van de dichters ouder zijn dan Christus ooit werd, zo verklaarde de atheïst Komrij. Gewoon God erbij slepen als je hem nodig hebt. Maar die discrimineerde tenminste niet.

Het is natuurlijk wel goed als een schrijver iets heeft meegemaakt, iets van belang te zeggen heeft.

Het is met schrijvers als met wintergroenten, er moet eerst een nachtvorst overheen. Was Martin Amis maar een spruitje.

© Arnold Jansen op de Haar

 
U kunt reageren op ons forum.
 
Eerdere columns:

Tell a friend
Back to magazine

Magazine archive

October 2014
September 2014
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014

News

Forever Available – Van Eeden in England
26 March 2010
Hedwig’s Journey featured in Society’s Annual Yearbook
Find out more

The Lonely Tree is now available
15 March 2010
A moving novel about the soul of Israel by Yael Politis
Find out more

Admire the portraits of your favourite authors
03 March 2010
In the new portrait gallery of the refurbished Letterkundig Museum.
Find out more