Your basket (0 items) | view basket
Bookmark and Share
 
Holland Park Press

Freud is terug

6 June 2010 View the English version
by Arnold Jansen op de Haar

Sarah Ferguson lag afgelopen week figuurlijk op de sofa bij Oprah. Op de website van Oprah Winfrey waren enkele fragmenten te zien. Een van de filmpjes begon met een reclame voor een middel tegen constipatie ‘zodat je weer jezelf kan zijn’. Een commercial met timing want de Hertogin van York kwam direct daarna in beeld en sprak over zichzelf in de derde persoon – the royal she.
 
Vervolgens vroeg ze het universum om vergiffenis. Vooruit, gelijk het hele universum. Ze zitten op Mars nóg te vergaderen.
 
De hertogin had geld aangenomen om een zakenman uit India in contact te brengen met haar ex, prins Andrew. Wij noemen dat thuis ‘een prins Bernhardje’, naar de prins-gemaal die in de jaren zeventig geld ontving van Lockheed. Hij kon de vliegtuigbouwer in contact brengen met Nederlandse beleidsmakers.
 
Naar verluidt zocht hij ook nog contact met concurrent Northrop. Alleen zat er bij prins Bernhard – ‘the royal he’ – geen verborgen camera bij.

Golflegende Tiger Woods bedroog zijn vrouw met talloze minnaressen, huilde op tv en zei dat hij seksverslaafd was. Daarvoor ging hij in therapie. En dan is er altijd wel een psychoanalyticus te vinden die je wil helpen. Ondertussen zaten talloze mannen zich thuis te vergapen aan foto’s van Tigers veroveringen. Die zagen er in elk geval beter uit dan die van Bill Clinton.

In Nederland heeft het College voor Zorgverzekeringen de vergoeding voor psychoanalyse uit het basispakket gegooid. De laatste 600 mensen die voor 12.500 euro per jaar een therapie volgen, mogen die afmaken.

Sigmund Freud, de wonderdokter uit Wenen, leek een tijdje minder populair. Maar internationale beroemdheden kiezen massaal Dr. Phil, Oprah of desnoods een persconferentie. Het is goedkoper en biedt instant succes. De openbare schuldbelijdenis viert hoogtij. Freud is terug, al is het Freud Light.

Toen Oprah de hertogin ‘een spiritueel en moreel bankroet persoon’ noemde, zei Sarah dat Oprah een genie was. ‘Kleine Sarah is ergens de weg kwijtgeraakt,’ zei Sarah heel Freudiaans.

De positieve werking van psychoanalyse is nooit wetenschappelijk vastgesteld maar de openbare schuldbelijdenis biedt onmiddellijk uitkomst. ‘Zo ben ik eigenlijk niet.’ ‘Dat was iemand anders.’ ‘Ik ben een vreemdeling voor mijzelf.’ Of zoals Sarah Ferguson zei: ‘Het was de drank.’ Maar die gaat ze afzweren. Ze is ‘a tiny little newborn chick’ (‘een piepklein pasgeboren kuikentje’).

Enige tijd geleden schreef columnist Max Pam dat er zoiets als een anti-Freud Club bestaat, waarvan de ons helaas ontvallen schrijver Karel van het Reve secretaris is. Ze hebben vooral kritiek op het feit dat de theorieën van Freud niet te toetsen zijn.
 
‘Een van de eigenaardigheden van onze club’, schreef Van het Reve, ‘is dat je ook lid kunt worden of blijven als je dood bent. Tot onze prominente leden behoren bijvoorbeeld Vladimir Nabokov en Karl Popper’.

Al geven sommige leden van de anti-Freud Club grif toe dat de aandacht voor het onbewuste wel degelijk belangrijk is geweest voor onder meer de kunst. Maar dat heeft niets te maken met de werkelijkheid.

De Nederlandse hoogleraar Ap Dijksterhuis heeft in 2007 een mooi boek gepubliceerd: Het slimme onbewuste. Freud beweerde dat ons handelen voortkomt uit agressie en seksuele driften in het onderbewustzijn.
 
Dijksterhuis zegt dat ons onderbewustzijn veel slimmer is. ‘Slaap eerst een nachtje over een grote beslissing,’ zegt Dijksterhuis. ‘Bijvoorbeeld voor je met je hele hebben en houden op tv gaat,’ zeg ik.

Ikzelf ben sinds kort internationaal secretaris van de anti-Krokodillentranen Vereniging. Artikel 1: Iedereen spreekt voortaan de waarheid. Bill Clinton zegt: ‘Ik had wel degelijk seks met die vrouw. En het was nog fijn ook.’ Tiger Woods zegt: ‘Het was een geweldige tijd.’ En Sarah Ferguson: ‘Ik doe alles voor geld.’ Desnoods mag je daarna in therapie.

Heb ik zelf ooit stommiteiten begaan? Natuurlijk. Maak er kunst van of zwijg erover. Dat zegt de koninklijke ik in me.

© Arnold Jansen op de Haar

U kunt reageren op ons forum.
 
Eerdere columns:

Tell a friend
Back to magazine

Magazine archive

November 2014
October 2014
September 2014
August 2014
July 2014
June 2014

News

My Father from King of Tuzla
17 June 2010
To celebrate Father’s Day
Find out more

Our Press in The Hill
15 June 2010
Magazine feature
Find out more

The Lonely Tree – First Reviews
29 July 2010
Read what has been said so far, updated
Find out more