was successfully added to your cart.

Column: Haiku Herman

Column: Haiku Herman

November 21, 2009

By Arnold Jansen op de Haar

His face made the headlines on TV and it was the first time I became aware of him. At first I thought they were announcing a repeat of the children’s TV series Catweazle, about the 11th century wizard who travels through time.
 
Well, the man I saw on television certainly looked as though he had only just made his first acquaintance with electric lighting. However I wasn’t looking at Catweazle but instead it was my first glimpse of the new European president, Herman Van Rompuy!
 
Herman writes haiku and they appear on his website. At long last a politician who produces poems! Now he hasn’t tackled the sonnet nor has he taken on free form, no Herman, an unpretentious chap, goes for the stylised simplicity of haiku.
 
Consider this example:

      Puddles waiting
      for warmth so to evaporate
      water becomes cloud

That’s the end of the Copenhagen Climate Treaty, or maybe he is referring to being named the new EU President. Herman started out looking rather like a puddle but he received increasingly warm support from EU government leaders and heads of state and ended up on cloud nine.

Herman is bringing haiku everywhere. He has the knack for saying what needs to be said in just 17 syllables. This earned him the nicknames ‘Zen Prime Minister’ and ‘Haiku Herman’.

I find this quite charming, a new EU President who tries his hand at poetry. It’s a small start. He even puts a ‘Poem of the Month’ on his website. This isn’t haiku but something much more substantial. It shows Herman is foremost an admirer of poetry.

It is not always to the benefit of poetry when a celebrity takes an interest in writing poems. Someone who springs to mind is the current coach of Bayern Munich, Louis van Gaal, whose claim to poetic fame stems from this utterance: ‘Am I the one that is so clever, or are you just quite thick?’

However, you ought to judge for yourself. When he was appointed by Ajax, he made another contribution to poetry:

      I catch up with my feelings really ha ha
      And become the technical man in the Arena

(Mr van Gaal was appointed Technical Director of Ajax)

Louis is desperate to make it rhyme. It is a common affliction of poets who are at the beginning of their career. I’m glad we’ve been saved from having to read his poem celebrating his employment with Bayern. It doesn’t bear thinking about it.

      There I go to Bayern München
      Where I may meet Gisela Bündchen

In general, footballers do not make great poets, and the entire body of work created by Ruud Gullit can be consolidated in ‘sexy football’.

Sometimes we are lucky and Johan Cruijff provided one of these gems: ‘En Un Momento Dado’. This was premiered during a press conference in 1999 when he came up with a literal translation into Spanish of the Dutch expression: ‘at a certain moment’.
 
This expression was entirely new to the Spanish and ‘Dado’ in fact indicates an act of God, so quite unintentionally, Cruijff had created poetry.

Actually one of my favourite dreams is: being introduced as the new coach of Barcelona at a press conference. The chairman announces: ‘We are taking a new direction and have appointed a poet.’ It has an immediate effect, the bench is smoking again.

The footballers shake and shudder, now they are required to say a lot in very few words. Up until now they were allowed to use as many words as they wanted to say very little.
 
Just an example: ‘If they hadn’t scored a goal and we had put one in to equalise, it would have been a totally different game.’

If I was the coach I would implement a very tough regime, for starters, no playing of cards in the players bus. After having played a handball during the qualifying game of France versus Ireland, Thierry Henry impressively recites the poem ‘The Hand of God’.

Before a game I instruct the players: ‘Don’t forget to alliterate when addressing the referee.’  So, for example, after it becomes clear that they have played a handball they’re compelled to say something like: ‘I’m repentant ref.’

If the striker fights his way past three men during a game, I shout enthusiastically: ‘Enjambment!’ ‘Enjambment’ is the continuation of a sentence or clause over a line-break, an excellent metaphor for the perfect pass.
 
There is no answer to that and if you are not convinced, consult Herman Van Rompuy.
© Arnold Jansen op de Haar
© Translation Holland Park Press
 
You can leave your comment on our forum.
 
Previous columns:
Zijn hoofd verscheen levensgroot in beeld. Het was de eerste keer dat ik hem bewust zag.
 
Even dacht ik nog dat de jeugdserie Catweazle werd herhaald, over de elfde-eeuwse tovenaar die opeens 900 jaar door de tijd is gereisd. De man op tv keek althans alsof hij voor het eerst werd geconfronteerd met elektrisch licht.
 
Maar het was Catweazle niet, het was de nieuwe Europese president, Herman Van Rompuy!

Herman schrijft haiku’s. Ze staan op zijn website. Eindelijk een politicus die gedichten schrijft! Hij heeft zich niet op het sonnet geworpen, en ook niet op een meer vrije vorm, nee, Herman kiest, bescheiden als hij is, voor de verstilling en eenvoud van de haiku. Zoals deze:

      Plassen wachten
      op warmte om te verdampen.
      Water wordt een wolk.

Daar gaat het klimaatverdrag van Kopenhagen. Of misschien doelt hij op zijn uitverkiezing tot Europese president. Herman was eerst een plas, toen was er de warmte van de regeringsleiders en staatshoofden, en nu is Herman in de wolken.

Herman is een wandelende haiku. Hij kan het precies in 17 lettergrepen zeggen. Ze noemden hem eerder al ‘de Zen-premier’ en ‘Haiku Herman’.

En toch is het sympathiek: een dichtende president. Het is een beginnetje. Hij plaatst op zijn website ook ‘het gedicht van de maand’. En geen haiku, maar iets wat substantiëler is. Dat heeft Herman dan gelukkig niet zelf geschreven. Herman is eerst en vooral liefhebber.

Beroemdheden die dichten, zijn niet altijd een zegen voor de poëzie. Ik denk hierbij aan de huidige trainer van Bayern München, Louis van Gaal, die bekend is van de uitspraak: ‘Ben ik nu degene die zo slim is, of ben jij nou zo dom?’

Oordeelt u zelf. Toen hij destijds bij Ajax werd aangesteld, dichtte hij onder meer:

      Nu ga ik mijn gevoelens weer achterna,
      en treed technisch toe in de Arena

(Van Gaal werd technisch directeur.).

Louis heeft last van rijmdwang. Een veel voorkomende kwaal bij beginnende dichters. Gelukkig heeft hij voor Bayern geen gedicht geschreven. Je moet er niet aan denken.

      Nu ga ik naar Bayern München,
      misschien ontmoet ik daar Gisele Bündchen.

In het algemeen zijn voetballers en voetbaltrainers niet erg poëtisch. Het volledige oeuvre van Ruud Gullit bestaat uit ‘sexy voetbal’.

Soms is er een toevalstreffer. Zoals Johan Cruijffs uitspraak: ‘En Un Momento Dado.’ Tijdens een persconferentie in 1999 vertaalde hij het Nederlandse ‘op een gegeven moment’ letterlijk naar het Spaans.
 
En die uitdrukking bestond nog niet. ‘Dado’ refereert aan goddelijke interventie. Onbedoeld had Cruijff poëzie geschreven.

Ikzelf droom dat ik op een persconferentie van Barcelona wordt voorgesteld als de nieuwe trainer. De voorzitter zegt: ‘We hebben het over een andere boeg gegooid. Het is een dichter geworden.’ Opeens wordt er weer gerookt op de bank.

De voetballers sidderen en beven. Ze moeten opeens met heel weinig woorden heel veel zeggen. Tot dat moment zeiden ze altijd in heel veel woorden heel weinig.
 
Zoals: ‘Als zij niet gescoord hadden en wij een aansluitingstreffer hadden gemaakt, was het een hele andere wedstrijd geworden.’

Als ik trainer was zou ik een keihard regime instellen. In de bus wordt niet gekaart. Thierry Henry declameert op indrukwekkende wijze het gedicht ‘Hand van God’. Omdat hij met Frankrijk hands heeft gemaakt tegen Ierland.

Voor de wedstrijd zeg ik tegen de spelers: ‘Er wordt louter geallitereerd tegen de scheidsrechter.’ En dat ze dan bijvoorbeeld ‘sorry scheids’ zeggen nadat ze hands hebben gemaakt.

En als de spits tijdens de wedstrijd drie man passeert, roep ik enthousiast: ‘Enjambement!’ Enjambement is een zin die doorloopt op de volgende regel. En dat is weer een metafoor voor die passeerbeweging.
 
Kijk, daar hebben ze niet van terug. Vraag het anders maar aan Herman Van Rompuy.

© Arnold Jansen op de Haar

U kunt reageren op ons forum.
 
Eerdere columns: